Бесплатна правна помош може да биде дадена како примарна правна помош и секундарна правна помош.
*Примарната правна помош што ја дава Министерството опфаќа:
- иницијален правен совет за правото на користење на бесплатна правна помош;
- општа правна информација;
- општ правен совет;
- помош при комплетирање на барањето за секундарна правна помош.
Примарната правна помош може да биде дадена од страна на Министерството за правда, како и подрачните одделенија на Министерството за правда, овластеното здружение и правната клиника.
Право на примарна правна помош имаат сите физички лица кои имаат живеалиште или престојувалиште на територија на Република Северна Македонија.
*Секундарна правна помош се одобрува на лице кое има потреба од стручна правна помош од адвокат за конкретна правна работа и кое не е во можност да ги плати трошоците на постапката заради неговата финансиска состојба и чие барање е оправдано.
Секундарна правна помош ја даваат адокатите и таа се состои од застапување во граѓанска судска постапка, застапување во управни постапки пред Фондот за пензиско и инвалидско осигурување, Фондот за здравствено осигурување, застапување пред надлежен нотар во постапка за расправање на оставина итн.
Кои услови треба да ги исполни барателот на бесплатна правна помош?
-месечниот приход на барателот кој живее сам не го надминува износот на минималната нето плата во Република Северна Македонија, утврдена со прописите од областа на минималната плата;
- месечниот приход на барателот кој живее во заедничко домаќинство со членовите на неговото семејство не го надминува износот на минималната нето плата и месечниот приход на секој нареден член на семејството не го надминува износот од 20% од минималната нето плата утврдена со прописите од областа на минималната плата.
Притоа, како приход не се смета:
- паричен надоместок за помош и нега од друго лице;
- родителски додаток за дете;
- детски додаток и посебен додаток;
- надоместок за телесно оштетување;
- социјална парична помош;
- постојана парична помош;
- еднократна парична помош и помош во натура;
- паричен надоместок за трошоците за сместено лице и надоместок за згрижување на лице во згрижувачко семејство;
- еднократна парична помош за новороденче;
- законска издршка за дете која се усогласува со порастот на трошоците за живот за претходната година, објавени од Државниот завод за статистика, во јануари за тековната година;
- парична помош за социјално домување;
- надоместок за попишувач за извршување на работи во врска со спроведувањето на пописот на населението, домаќинствата и становите во Република Северна Македонија на носителот и членовите на домаќинството;
- стипендија;
- средства одобрени од надлежна институција за медицинско лекување во странство;
- додаток за глувост;
- додаток за слепило и мобилност;
- надоместок на плата за скратено работно време поради нега на дете со телесни или ментални пречки во развојот и
- парична помош на лице кое до 18 години возраст имало статус на дете без родители и родителска гриж.
Секундарна правна помош ќе му се одобри на барателот, доколку врз основа на доставената изјава за финансиска состојба на барателот и членовите на неговото семејство, се утврди дека:
-барателот на правна помош и членовите на неговото семејство имаат во сопственост само еден едностанбен објект или стан како посебен дел од зграда во кој живеат;
-барателот и членовите на неговото семејство имаат во сопственост една или повеќе физички поврзани катастарски парцели со вкупна површина не поголема од 300 м² во град Скопје или 500 м2 во општините во Република Северна Македонија, односно една или повеќе катастарски парцели со вкупна површина не поголема од 5000 м² во рурални средини;
- имаат само едно регистрирано моторно возило чија работна зафатнина на моторот не е поголема од 1 200 кубни сантиметри.