Gjykatat

Gjykata Themelore Shkupi 2

• Gjykata Themelore Shkupi 1
• Adresa: Bul. Goce Dellçev, p.n.
  (02) 3292-633; (02) 3292-631
• Gjykata Themelore Shkupi 2
• Adresa: Bul. Goce Dellçev, nr. 4
  (02) 3115-737; (02) 3119-803
• (02)3292-633
  (02) 3292-631
• www.osskopje2.mk
• Gjykata Themelore Shkup 1 dhe 2 - Shkup për territorin e komunave Qendër, Karposh, Gjorçe Petrov, Saraj, Kisella Vodë, Aerodrom, Butel, Gazi Babë, Çair, Shuto Orizarë, Çuçer Sandevë, Sopishtes, Studeniçan, Zelenikovë, Petrovec, Ilinden dhe Haraçinë

Kumanovë
Gjykata Themelore në Kumanovë me seli në qytetin e Kumanovës për juridiksionin e gjykatave në:

• Kumanovë

• Kratovë

• Kriva Pallankë

Manastir (Bitola)
Gjykata Themelore në Manastir me seli në qytetin e Manastirit për juridiksionin e gjykatave në:

• Manastir

• Resnjë

Ohër
Gjykata Themelore në Ohër me seli në qytetin e Ohrit për juridiksionin e gjykatave në:

• Ohër

Prilep
Gjykata Themelore në Prilep me seli në qytetin e Prilepit për juridiksionin e gjykatave në:

• Prilep

• Krushevë

Strugë
Gjykata Themelore në Strugë me seli në qytetin e Strugës për juridiksionin e gjykatave në:

• Strugë

Strumicë
Gjykata Themelore në Strumicë me seli në qytetin e Strumicës për juridiksionin e gjykatave në:

• Strumicë

• Radovish

Tetovë
Gjykata Themelore në Tetovë me seli në qytetin e Tetovës për juridiksionin e gjykatave në:

• Tetovë

Shtip
Gjykata Themelore në Shtip me seli në qytetin e Shtipit për juridiksionin e gjykatave në:

• Shtip

• Sveti Nikollë

Veles
Gjykata Themelore në Veles me seli në qytetin e Velesit për juridiksionin e gjykatave në:

• Veles

• Gjevgjeli

• Kavadarc

• Negotinë

Gostivar
Gjykata Themelore në Gostivar me seli në qytetin e Gostivarit për juridiksionin e gjykatave në:

• Gostivar

• Kërçovë

• Dibër

Gjykata e Apelit Manastir
Adresa: Bulevardi “1 Maji”
Tel: (047) 239-319
Ueb: www.asbitola.mk
Gjykata e Apelit në Manastir ka juridiksion mbi gjykatat themelore në Manastir, Krushevë, Ohër, Prilep, Resnjë dhe Strugë.

Gjykata e Apelit Shkup (Skopje)
Adresa: Bulevardi “Krste Misirkov”
Tel: (02) 3163-136, (02) 3137-072
Ueb: www.asskopje.mk
Gjykata e Apelit në Shkup ka juridiksion mbi gjykatat themelore në Veles, Gjevgjeli, Kavadarc, Kratovë, Kriva Pallankë, Kumanovë, Negotinë, Shkup 1 - Shkup dhe Shkup 2 - Shkup.

Gjykata e Apelit Shtip
Adresa: Rr. “Gjeneral Mihajlo Apostolski” nr. 16
Tel: (032) 391-037, (032) 393-455
Ueb: www.asstip.mk
Gjykata e Apelit në Shtip ka juridiksion mbi gjykatat themelore në Berovë, Vinicë, Dellçevë, Koçan, Radovish, Sveti Nikollë, Strumicë dhe Shtip.

Gjykata e Apelit Gostivar
Adresa: Rr. “Zhivko Brajkovski” nr. 1
Tel: (042) 221-545, (042) 221-544
Ueb: www.asgostivar.mk
Gjykata e Apelit në Gostivar ka juridiksion mbi gjykatat themelore në Gostivar, Tetovë, Kërçovë dhe Dibër.

Organizimi i punës në Gjykatën e Lartë Administrative sipas Ligjit për Gjykatat (Gazeta Zyrtare e RM nr. 58/06, 35/08 dhe 150/10) dhe Ligjit për kontestet administrative (Gazeta Zyrtare e RM nr. 62/06 dhe 150/10)

Gjykata e Lartë Administrative është kompetente:

• Të vendosë për ankesat kundër vendimeve të Gjykatës Administrative të marra në shkallën e parë;

• Të vendosë për konfliktet e kompetencave mes organeve të Republikës, mes komunave dhe Qytetit të Shkupit, mes komunave brenda Qytetit të Shkupit dhe për kontestet që lindin nga konfliktet e kompetencave mes komunave dhe Qytetit të Shkupit dhe bartësve të autorizimeve publike, nëse kjo është e paraparë me ligj, përderisa nuk është paraparë mbrojtje tjetër me Kushtetutë apo ligje;

• Të kryejë detyra të tjera të përcaktuara me ligj.

Organizimi i punës në Gjykatën Supreme sipas Ligjit për Gjykatat (Gazeta Zyrtare nr. 58/06)

Gjykata Supreme, si gjykata më e lartë në shtet, është kompetente të:

• Vendosë në shkallën e dytë kundër vendimeve të këshillave të saj, kur kjo është e përcaktuar me ligj;

• Vendosë në shkallën e tretë dhe të fundit mbi ankesat kundër vendimeve të gjykatave të apelit;

• Vendosë mbi mjete juridike jashtëzakonshme kundër vendimeve të formës së prerë të gjykatave dhe vendimeve të këshillave të saj, kur kjo është e përcaktuar me ligj;

• Vendosë për konflikt të kompetencave ndërmjet gjykatave themelore nga juridiksione të ndryshme të apelit, konflikt të kompetencës ndërmjet gjykatave të apelit, ndërmjet Gjykatës Administrative dhe një gjykate tjetër, ndërmjet Gjykatës së Lartë Administrative dhe një gjykate tjetër dhe përcakton kompetencën territoriale në këto raste;

• Vendosë mbi kërkesat e palëve ose pjesëmarrësve të tjerë në procedurë për shkelje të të drejtës për gjykim brenda një afati të arsyeshëm, sipas procedurës së përcaktuar me ligj dhe në përputhje me Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut;

• Kryejë edhe punë të tjera të përcaktuara me ligj.

Për ta përmbushur funksionin e saj për sigurimin e zbatimit të unifikuar të ligjeve, Gjykata Supreme:

• Përcakton qëndrime parimore dhe mendime juridike parimore mbi çështje me rëndësi për zbatimin e njëtrajtshëm të ligjeve nga gjykatat, me nismë të vet ose me propozim nga mbledhjet e gjyqtarëve ose degëve gjyqësore, dhe i publikon në faqen zyrtare të Gjykatës Supreme të Republikës së Maqedonisë;

• Jep mendime për projektligje dhe rregullore, kur ato rregullojnë çështje me rëndësi për punën e gjykatave;

• Shqyrton çështje që lidhen me funksionimin e gjykatave, zbatimin e ligjeve dhe praktikën gjyqësore;

• Miraton Rregulloren e punës së vet;

• Miraton programin vjetor të punës;

• Parashtron propozim tek Këshilli Gjyqësor i Republikës së Maqedonisë për dërgimin e përkohshëm të një gjyqtari në gjykatë tjetër;

• Parashtron kërkesë për fillimin e procedurës disiplinore kundër një gjyqtari;

• Parashtron kërkesë për fillimin e procedurës para Këshillit Gjyqësor për të konstatuar humbjen e përhershme të aftësisë për të kryer funksionin gjyqësor;

• Emëron përbërjen e Këshillit për vendosje mbi ankesat kundër vendimeve të Këshillit Gjyqësor për shkarkim ose masa disiplinore ndaj gjyqtarëve, sipas ligjit;

• Vendos për kërkesat për mbrojtje të ligjshmërisë kundër vendimeve të këshillave të saj;

• Vendos mbi kërkesën për përjashtim të Kryetarit të Gjykatës Supreme të Republikës së Maqedonisë;

• Shqyrton raportin për punën e vet dhe raportet për punën e të gjitha gjykatave në Republikën e Maqedonisë nga aspekti i efikasitetit dhe cilësisë, miraton konkluzione dhe kujdeset për zbatimin e tyre;

• Kryen edhe detyra të tjera të përcaktuara me ligj.

Ligji për ndryshimin e Ligjit për Gjykatat (Gazeta Zyrtare nr. 35/08)
Ligji për plotësimin dhe ndryshimin e Ligjit për Gjykatat (Gazeta Zyrtare nr. 150/10)

Gjyqësia kushtetuese në Maqedoni u themelua për herë të parë me Kushtetutën e Republikës Socialiste të Maqedonisë në vitin 1963. Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë u themelua dhe filloi punën në vitin 1964.

Në kushtet e një bashkësie federative të ish-Jugosllavisë, ku Maqedonia ishte një njësi federative, Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë, si organ i pavarur i Republikës për mbrojtjen e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë, filloi punën më 15 shkurt 1964. Pozita dhe kompetencat e saj u rregulluan me Kushtetutë, ndërsa procedura dhe efektet ligjore të vendimeve të saj u rregulluan me Ligjin për Gjykatën Kushtetuese të Maqedonisë nga viti 1963.

Para themelimit të këtij organi të veçantë, organi përfaqësues, dmth. organi legjislativ, ishte gjithashtu bartës i kushtetutshmërisë, pasi konsiderohej se krijuesi i ligjeve përcakton edhe kushtetutshmërinë e tyre. Ky ishte një model i pranuar gjerësisht në sistemin e unitetit të pushtetit, dmth. në vendet me demokraci popullore.

Nevoja për themelimin e gjyqësisë kushtetuese ishte drejtpërdrejt e lidhur me vendosjen e kompetencave të gjykatave mbi çështjet administrative, të cilat deri atëherë ishin të kufizuara vetëm në shqyrtimin e çështjeve civile dhe penale. Me futjen e konfliktit administrativ, dmth. kontrollin gjyqësor të akteve të veçanta administrative, funksioni i gjyqësorit të rregullt u përfundua duke përfshirë të drejtën civile, penale dhe administrative. Kjo ishte shprehje e nevojës që mbrojtja e të drejtave të njeriut dhe qytetarit të realizohej përmes gjykatave si organe të veçanta dhe të pavarura që ushtrojnë funksionin gjyqësor, dhe jo përmes arbitraritetit të organeve administrative dhe të tjera. Nëse gjykatat konsideronin se ligji që duhet të zbatojnë nuk ishte në përputhje me Kushtetutën, kishin të drejtë t’i propozonin Gjykatës së Lartë të nisë procedurë për vlerësimin e përputhshmërisë së atij ligji me Kushtetutën. Në këtë periudhë, organi legjislativ mbajti të drejtën për të anuluar rregulloret dhe aktet e tjera të ekzekutivit që ishin jokushtetuese dhe të paligjshme, ndërsa ky organ kishte kontroll mbi aktet administrative.

Me Kushtetutën e Republikës Socialiste të Maqedonisë nga viti 1974 dhe Ligjin për bazat e procedurës dhe efektit të vendimeve të Gjykatës Kushtetuese nga viti 1976, u bënë ndryshime të vogla në kompetencat e Gjykatës dhe efektin ligjor të vendimeve të saj, por pozita e saj ndaj pushtetit legjislativ dhe ekzekutiv mbeti e pandryshuar. Gjykata Kushtetuese ishte pjesë e sistemit të unitetit të pushtetit dhe kishte detyrën të sigurojë harmoninë e brendshme të rendit juridik. Përkundër kompetencave relativisht të kufizuara (përfshirë faktin se Gjykata nuk kishte mundësi të anullonte ose heqë ligjet jokushtetuese, por vetëm të konstatojë mos-përputhshmërinë e tyre me Kushtetutën), Gjykata Kushtetuese në atë periudhë luajti një rol të rëndësishëm në mbrojtjen e rendit juridik brenda sistemit politik të bazuar në parimin e unitetit të pushtetit.

Një nga funksionet kryesore të Gjykatës Kushtetuese sipas Kushtetutës së vitit 1974 ishte të monitorojë zhvillimet që lidhen me realizimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë, të informojë organin legjislativ për gjendjet dhe problemet lidhur me realizimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë, dhe të jepte mendime dhe propozime për miratimin dhe ndryshimin e ligjeve dhe për marrjen e masave të tjera për sigurimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë. Në shumicën e rasteve kur ndërhynte lidhur me kushtetutshmërinë e ligjeve, Gjykata Kushtetuese praktikonte metodën e paralajmërimit dhe këshillimit, duke i lënë legjislatorit vetë të largojë jokushtetutshmërinë e ligjit. Në këtë mënyrë, ndërhyrja direkte kasacionale u shmang në mënyrë të vetëdijshme, duke krijuar një atmosferë bashkëpunimi për arritjen e qëllimit të përbashkët.

Qytetarët e Republikës së Maqedonisë në referendumin e mbajtur më 8 shtator 1991, duke konfirmuar në mënyrë plebishitare shtetësinë dhe sovranitetin e Republikës së Maqedonisë, shprehën vullnetin e tyre dhe votuan që Republika e Maqedonisë të formohet si një shtet sovran dhe i pavarur. Kjo u përmbyll kushtetueshëm me miratimin e Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë më 17 nëntor 1991.

Sipas Kushtetutës, sistemi shoqëror-ekonomik dhe politik i Republikës bazohet në parimin e sundimit të ligjit, liritë dhe të drejtat e njeriut, ndarjen e pushteteve, ekonominë tregtare dhe vlerat themelore të shoqërisë demokratike moderne.

Kushtetuta aktuale e konstituon Gjykatën Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë si organ i Republikës që mbron kus